به طور کلی جراحی تعویض مفصل در بیمارانی که دچار درد شدید زانو هستند انجام میشود زیرا این افراد دچار آرتروز زانو هستند و به همین دلیل دامنه حرکات زانوی آنها کاهش یافته است. به علت آسیب دیدگی زانو بدن حاصل از آن انجام دادن فعالیتهای روزمره برای بسیاری از بیماران دشوار خواهد بود بنابراین عمل جراحی تعویض مفصل زانو تنها راه حل موجود است. در این نوع جراحی، مفصل زانو به طور کامل یا بخشی از آن با مفصل مصنوعی تعویض میشود. عمل جراحی تعویض مفصل زانو در بیمارانی که ۵۰ سال به بالا سن دارند بسیار شایع است. پیروی کردن از همه دستورات پزشک پس از جراحی تعویض مفصل بسیار ضروری است. فیزیوتراپی یک پیشنهاد سودمند برای بهبود دامنه حرکات زانو پس از جراحی زانو و بیمار میتواند به انجام فعالیتهای مورد علاقه خود بپردازد. از آنجایی که شرایط همه افراد یکسان نیست بیمار باید در خصوص همه مشکلات احتمالی پس از جراحی با پزشک خود مشورت کنند تا از توان بخشی سریع پس از جراحی اطمینان حاصل کند.
حفظ سلامت و قدرت زانو یکی از بخشهای بسیار مهم در فعالیتهای روزمره محسوب میشود. زمین خوردن یا تصادفات میتواند باعث آسیب دیدگی زانو شود و در نتیجه شما نمیتوانید به انجام فعالیتهای جسمانی مورد علاقه خود بپردازید و انجام عمل جراحی تنها راه موجود برای بهبود وضعیت زانوی شما خواهد بود. به طور کلی دوران بهبود پس از جراحی زانو بین شش ماه تا یکسال طول میکشد تا شما بتوانید مجدداً به انجام فعالیتهای جسمانی مورد علاقه خود بپردازید. فرآیند بهبود میتواند طولانی و ترسناک باشد بنابراین فیزیوتراپی یک روش بسیار سودمند است که پس از جراحی زانو فرآیند بهبود را تسریع میکند.
فیزیوتراپی برای مراقبت و بهبود وضعیت زانوها بعد از عمل جراحی تعویض مفصل زانو بسیار اثربخش است. دکتر یزدانی با داشتن مهارت و تخصص در طب فیزیکی و توانبخشی، وضعیت زانو بیماران را بعد از عمل جراحی با انواع روش های فیزیوتراپی بهبود می بخشد. برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزو نوبت قبلی با شماره های تماس بگیرید.
عوارض و خطرات جراحی تعویض مفصل زانو چیست؟
جراحی تعویض مفصل زانو هم مانند در عمل دیگری با خطرات و عوارض متعددی همراه است که در بخش زیر به آنها اشاره میکنیم:
- عفونت
- تشکیل لخته خون در سیاهرگ پا یا ریه
- حمله قلبی
- سکته
- آسیب دیدگی عصب
آیا فیزیوتراپی بعد از تعویض مفصل زانو ضروری است؟
به طور کلی جراحی تعویض مفصل زانو برای بیماران پر از استرس است. یاد گرفتن روشهای مربوط به مراقبت از خود پس از جراحی میتواند میزان استرس و عصبانیت قبل از جراحی را کاهش دهد. مراجعه به متخصص فیزیوتراپی بهترین روش برای مراقبت از زانو پس از جراحی تعویض مفصل است. جلسات فیزیوتراپی برای افرادی که عمل تعویض مفصل را انجام دادهاند بسیار ضروری و سودمند میباشد. فیزیوتراپی در افرادی که عمل تعویض مفصل را انجام دادهاند با مزایای زیر همراه است:
- دامنه حرکات زانو را بهبود میبخشد.
- باعث کاهش درد و تورم زانو میشود.
- فرآیند بهبود را تسریع میکند.
متخصص فیزیوتراپی به بیماران کمک میکند تا مهارتهای عملی پس از جراحی را یاد بگیرند. اگر شما جراحی تعویض مفصل زانو را انجام دادهاید و میخواهید به طور کامل بهبود یابید بدون شک فیزیوتراپی میتواند کمک شایانی به شما نماید. اکثر بیماران پس از آنکه متوجه میشوند که فیزیوتراپی میتواند به بهبود دامنه حرکات و عملکرد زانوی آنها پس از جراحی تعویض مفصل کمک کند خیالشان راحت میشود و از میزان استرس و نگرانی آنها کاسته میشود. پس از جراحی تعویض مفصل باید بیمار به متخصص فیزیوتراپی مراجعه کند و با او در خصوص نحوه تسریع فرایند بهبود صحبت کند.
اگر در مورد انواع روشهای فیزیوتراپی برای توانبخشی عمل تعویض مفصل زانو سوالی دارید در این قسمت کلیک کنید.
استراحت کردن پس از جراحی تعویض مفصل زانو
جراحی تعویض کامل مفصل زانو فشار بسیار زیادی را به بدن وارد میکند به همین دلیل نباید انتظار داشته باشید که بتوانید چهار تا پنج روز پس از جراحی و انجام فعالیتهای روزمره خود بپردازید. بهتر است تصور کنید که آسیب دیدگی زانو به تدریج و با گذر زمان به وجود آمده است و به تدریج نیز بهبود مییابد. درد زانو و تورم زانو از علائم این دوران محسوب میشوند. پس از جراحی تعویض مفصل زانو، استراحت کردن اهمیت بسیار زیادی دارد. در صورتی که شما بخواهید قبل از موعدی که پزشک اجازه راه رفتن داده است روی پای خود بایستید دچار درد و تورم زانو خواهید شد. مفصل زانو بزرگترین مفصل بدن است که بسیار پیچیده بوده و تعداد زیادی عصب در ناحیه وجود دارد و در صورتی که شما به زانوی خود فشار بیاورید زانو به سرعت واکنش نشان میدهد و باعث ایجاد درد و ناراحتی خواهد شد. پس از گذشت یک هفته از جراحی سعی کنید به تدریج ورزش کنید و در فواصل زمانی بین دو تمرین ورزشی به مدت بیشتری استراحت کنید. اصلا انتظار نداشته باشید که حداقل به مدت ۲ تا ۴ هفته بتوانید به انجام فعالیتهای روزمره و امور منزل بپردازید.
داروهای خود را به موقع مصرف کنید
متخصص ارتوپدی پس از جراحی زانو برای تسکین درد به شما قرص مسکن میدهد که باید حداقل تا چند هفته از داروهای تجویز شده استفاده کنید. اکثر داروهای مسکن و مخدر قوی با عوارض جانبی همراه هستند اما باید شما طبق دستور پزشک داروهای خود را مصرف کنید. در صورتی که مصرف داروهای مسکن نتواند به تسکین درد شما کمک کند با پزشک خود تماس بگیرید و از او راهنمایی بخواهید. تا چند هفته پس از جراحی علیرغم آنکه شما مجدداً فعالیتهای طبیعی خود را آغاز کردهاید باید دارو مصرف کنید. در حقیقت درد زانو در هنگام شب بیشتر میشود بنابراین مصرف قرص مسکن ضروری خواهد بود.
از بریس مخصوص زانو استفاده کنید
استفاده از بریس مخصوص زانو به ثابت نگه داشتن زانو پس از جراحی کمک میکند. شما باید در چند ساعت اول پس از جراحی از بریس مخصوص زانو استفاده کنید تا زانو کامل ثابت شود. باید به مدت ۴ تا ۶ هفته از این بریس استفاده کنید و حتی هنگام استراحت کردن نیز آن را از زانوی خود باز نکنید اما هنگامیکه قصد انجام است تمرینات ورزشی توانبخشی را دارید باید بریس را باز کنید. باید بریس را دور کشکک زانوی خود ببندید و از سفت بودن آن اطمینان حاصل کنید.
از کمپرس یخ استفاده کنید
شما میتوانید برای کاهش درد و تورم زانو از کمپرس یخ استفاده کنید. روی زانوی خود یک عدد حوله قرار دهید و روزی سه یا چهار بار کمپرس یخ را روی آن قرار دهید اما کاملاً دقت کنید که کمپرس یخ باعث خیس شدن زانوی شما نشود. در صورتی که دچار مشکلات مربوط به گردش خون و لامسه هستید از کمپرس یخ استفاده نکنید.
از جوراب طبی فشاری استفاده کنید
استفاده از جوراب فشاری پس از جراحی تعویض مفصل زانو نقش بسیار مهمی را در دوران بهبود ایفا میکند. تحقیقات نشان داده است که استفاده از این نوع جوراب پس از جراحی تعویض مفصل زانو از ایجاد لخته خون جلوگیری میکند. اگر پس از جراحی دچار درد و تورم شدهاید و نمیتوانید به خوبی راه بروید استفاده از جوراب فشاری اهمیت بسیار زیادی خواهد داشت. قبل از آنکه تصمیم بگیرید که دیگر از جوراب طبی فشاری استفاده نکنید حتماً با پزشک خود مشورت کنید زیرا پزشک باید وضعیت شما و فاکتورهای خطر را به طور دقیق ارزیابی کند.
از ماساژ درمانی بهره بگیرید
پس از جراحی تعویض مفصل زانو به ماساژ عمیق بافتهای زانوی خود بپردازید. در جراحی تعویض مفصل زانو عضلات اطراف مفصل برش داده میشوند تا جراح بتواند کار خود را به طور دقیق انجام دهد. در این حالت عضلات دچار ترومای شدید میشوند و پس از جراحی باعث ایجاد التهاب و اسپاسم خواهند شد. بنابراین شما نمیتوانید چند هفته پس از جراحی به ماساژ بافتهای عمیق زانوی خود بپردازید تا از میزان اسپاسم عضلات و التهاب ایجاد شده کاسته شود. متخصص فیزیوتراپی میتواند تا جایی که شما تحمل درد را دارید به ماساژ زانوی شما بپردازد.
از شاک ویو تراپی بهره بگیرید
شاک ویو تراپی باعث از بین رفتن بافت اسکار میشود و به تشکیل عروق خونی جدید و بهبود عملکرد عضلات و تسریع فرآیند بهبود پس از جراحی تعویض مفصل کمک میکند. شاک ویو تراپی میتواند برای برخی از بیماران سودمند باشد اما برخی دیگر به عمل جراحی نیاز دارند تا از میزان درد آنها کاسته شود. شاک ویو تراپی نتواند به بهترین نحو به درمان درد شدید زانو بعد از جراحی بپردازد. شاک ویو تراپی یک روش کاملا ایمن است که از امواج پرقدرت صدا استفاده میکند تا فرآیند بهبود را تسریع نماید.
تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست به بهبود زانوی شما کمک کند
بر اساس نوع جراحی انجام شده از تحریک الکتریکی عصب استفاده میشود. تحریک الکتریکی بر اساس هدف از درمان انتخاب میشود. مهمترین کاربرد تحریک الکتریکی، تسکین درد، تقویت عضلات، بازآموزی عضله، بهبود بافت، و کاهش تورم بعد از جراحی تعویض مفصل زانو است. در همه جراحیها موضع آسیب دیده با درد بسیار زیاد همراه است. تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست یک روش بسیار موثر برای رفع درد محسوب میشود.
از اولتراسوند درمانی بهره بگیرید
اولتراسوند درمانی میتواند به تسریع فرآیند بهبود کمک کند. در التراسوند درمانی فرکانسهای پرقدرت صدا به بافتهای زیر پوست از قبیل رباط و تاندون منتقل میشود. امواج صدا به ترمیم بافتهای نرم و تولید گرما در آنها کمک میکند که این کار باعث بهبود انعطاف پذیری عضو مورد نظر و تسریع دوران بهبود خواهد شد.
به انجام حرکات و تمرینات ورزشی بپردازید
تمرین ورزشی سر خوردن در امتداد دیوار
از این تمرینات ورزشی سودمند برای بازآموزی زانو و تحمل وزن بدن استفاده کنید. انجام دادن این تمرین ورزشی به شما کمک میکند بتوانید ضمن تحمل وزن بدن به خم کردن زانوی خود بپردازید. برای انجام این تمرین باید به صورت زیر عمل کنید:
- به فاصله یک قدم از دیوار بایستید سپس به آرامی به دیوار تکیه دهید و سعی کنید پاهای خود را صاف نگه دارید.
- باید در هنگام ورزش کردن کمر، سر، کتف و باسن شما با دیوار تماس داشته باشد.
- هنگام نفس کشیدن و در حین ورزش کردن شکم خود را به سمت داخل بکشید.
- به آرامی و با خم کردن زانوها، بدن خود را به سمت پایین بکشید و تصور کنید که در حال نشستن روی یک صندلی هستید.
- تا زمانی که مقاومت زانوهای خود را احساس میکنید بدن خود را به سمت پایین هدایت کنید اما به خاطر داشته باشید که نباید هیچ گونه دردی را احساس نمایید.
- به آرامی به نقطه شروع برگردید و در حالت مناسب قرار بگیرید.
- در این مرحله شما یک بار انجام این حرکت پرداختهاید.
- سعی کنید این تمرین را در سه مرحله که هر مرحله شامل ۱۰ بار تکرار است انجام دهید و در فاصله بین هر دو مرحله حدود یک دقیقه استراحت کنید.
حرکت اسکات به کمک بالش
برای انجام این حرکت سعی کنید که یک عدد بالش را پشت زانوی خود قرار دهید و به کمک پاهای خود آن را فشار دهید. این تمرین ورزشی یک نمونه از مجموعه تمرینات کاربردی است که به حفظ تعادل، هماهنگی و بهبود تحمل وزن توسط زانو کمک میکند. برای انجام این تمرین باید به صورت زیر عمل کنید:
- سرپا بایستید و پاهای خود را به عرض شانه باز کنید.
- شکم خود را به سمت داخل بکشید و کتف خود را به سمت عقب و پایین هدایت کنید.
- یک بالش را پشت زانوهای خود قرار داده و سعی کنید آن را فشار دهید تا تکان نخورد.
- سعی کنید زانوهای خود را خم کنید و ران خود را به ساق پا نزدیک کرده و باسن خود را به سمت بیرون بکشید به نحوی که شبیه حالت نشسته قرار بگیرید.
- در هنگام انجام این تمرین باید زانوهای شما موازی با سطح زمین باشند.
- از فشار آوردن به زانوی خود اجتناب کنید زیرا حالت نیم اسکات برای انجام این تمرین کافی است.
- به آرامی به نقطه شروع برگردید.
- این تمرین را در دو یا سه مرحله که هر مرحله شامل ۱۰ بار تکرار است انجام دهید و در فاصله بین هر مرحله حدود یک دقیقه استراحت کنید.
حرکت اسکات با کش قدرتی
از حرکات اسکات با کش قدرتی برای تقویت عضلات زانو، رباطها و تاندونها استفاده کنید. انجام دادن این تمرین ورزشی باعث میشود که به تدریج رباطها، عضلات و تاندونهای اطراف مفصل زانو قوی شوند. برای انجام این تمرین باید به صورت زیر عمل کنید:
- پاهای خود را به عرض شانه باز کنید و کش قدرتی را نزدیک مفصل زانویتان ببندید.
- کش قدرتی به قسمت داخلی زانو فشار وارد میکند و هنگامیکه شما پای خود را به سمت بیرون میکشید زانو در مقابل فشار ایجاد شده مقاومت خواهد کرد.
- ران و زانوی خود را خم کنید و باسن خود را به سمت عقب هدایت نمایید و تصور کنید در حال نشستن روی صندلی هستید.
- هدف از انجام دادن این تمرین این است که ران شما هم سطح زمین قرار بگیرد اما در صورتی که دچار درد شدید به نقطه شروع برگردید و از تمرین کردن دست بکشید در غیر این صورت به کار خود ادامه دهید.
- به آرامی به نقطه شروع برگردید.
- این تمرین را در دو یا سه مرحله که هر مرحله شامل ۱۰ بار تکرار است انجام دهید و در فاصله بین هر مرحله حدود یک دقیقه استراحت کنید.
حرکت لانج رو به جلو
سعی کنید به انجام این تمرین بپردازید تا برای انجام تمرینات پرقدرت و سنگین آماده شوید. حرکت لانج به جلو یک نمونه از تمرینات ورزشی یک جانبه است که از آن برای بازآموزی زانوی آسیب دیده استفاده میشود تا بتواند وزنه بدن را مانند پای سالم تحمل کند. انجام دادن این تمرین اهمیت بسیار زیادی دارد زیرا معمولا پس از آسیب دیدگی پا بدن به طور طبیعی وزن خود را به پای سالم منتقل میکند. برای انجام این تمرین باید به صورت زیر عمل کنید:
- سرپا بایستید و پای آسیب دیده خود را جلو بگذارید به نحوی که بین هر دو پای شما یک قدم فاصله ایجاد شود.
- پاشنه پای خود را بلند کنید به نحوی که فقط سینه پای شما با زمین تماس داشته باشد.
- به آرامی به سمت پایین خم شوید و وزن بدن خود را به پای جلو منتقل کنید.
- تا جایی به انجام این تمرین بپردازید که پای جلویی شما در نزدیکی سطح زمین قرار بگیرد اما نباید کشکک پایتان جلوتر از انگشت شست شما قرار بگیرد زیرا در این حالت فشار بسیار زیادی به مفصل زانو وارد خواهد شد.
- به نقطه شروع برگردید و قبل از تغییر دادن پاها و انجام این تمرین با پای دیگر حدود یک دقیقه استراحت کنید. سپس این تمرین را در دو یا سه مرحله که هر مرحله شامل ۱۰ بار تکرار است انجام دهید.
شنا کردن پس از جراحی تعویض مفصل زانو
شنا کردن پس از جراحی تعویض مفصل زانو به تقویت زانو کمک میکند. تمرین کردن در آب فشار کمتری را به زانو وارد میکند و بدون ایجاد درد باعث تقویت آن خواهد شد. راه رفتن در آب یکی دیگر از سادهترین و موثرترین تمریناتی است که میتواند به تقویت زانو کمک کند. برای انجام این تمرین به صورت زیر عمل کنید:
- راه رفتن در استخر به شما کمک میکند بتوانید مجددا بدون هیچ مشکلی راه بروید و فشار کمتری به مفاصل زانو وارد میشود. تنها کاری که باید در استخر انجام دهید این است که تا زمانی که احساس خستگی میکنید در آب راه بروید.
- سعی کنید به تدریج زمان راه رفتن خود را به ۳۰ دقیقه برسانید و در طول هفته یک یا دو بار به استخر بروید تا توانایی پاهای شما افزایش یابد.
- تا زمانی که بخیههای شما به طور کامل بهبود یافته است به استخر نروید زیرا را در غیر این صورت در معرض خطر عفونت قرار خواهید گرفت.
پس از جراحی تعویض مفصل زانو دوچرخه سواری کنید
استفاده از دوچرخه ثابت به افزایش جریان خون کمک میکند و یکی از تمرینات ورزشی قلبی و عروقی مناسب است که میتواند به تقویت عضلات، رباطها و تاندونها کمک کند و آنها را گرم کرده و به فعالیت وا دارد و فشار کمی را به زانو وارد میکند که باعث کشیدگی زانو نمیشود. برای شروع از مقاومت صفر استفاده کنید و سعی کنید زمان رکاب زدن خود را به ۳۰ دقیقه برسانید.
