درمان پارگی رباط صلیبی زانو براساس شدت آسیب و سن و فعالیت بیمار

پارگی رباط صلیبی

آسیب رباط متقاطع قدامی یا ACL پار­گی است که در یکی از رباط­ های زانو است که استخوان بالایی ساق پا را به  استخوان پایینی ساق پا وصل می ­کند. ACL باعث ثابت نگه­ داشتن زانو می ­شود.این آسیب ها می­ تواند خفیف، مانند پار­گی کوچک باشند و یا شدید باشند مانند زمانی که رباط به طور کامل پاره می­ شود یا زمانی که رباط و بخشی از استخوان بقیه استخوان جدا از است. ACL آسیب دیده در صورتی که درمان نشود کمتر قادر به کنترل حرکت زانو است و استخوان ها بیشتر در معرض خطر سایش با یکدیگر قرار می­ گیرند. به این حالت کمبود مزمن ACL گفته می شود. حرکت استخوان غیر عادی همچنین می ­تواند به بافتی (غضروفی) آسیب برساند که انتهای استخوان ­ها را پوشانده است و ممکن است پدهایی (مینیسک) را به دام انداخته و یا پاره کند که تکه گاهی برای مفصل زانو هستند. این آسیب دیدگی می­ تواند به آرتروز زانو منجر شود.

درمان غیر جراحی برای آسیب دیدگی درجه 1 مناسب است. روش غیرجراحی شامل بی حرکت کردن یا بستن، فیزیوتراپی، درمان ارتوکین و یک پیشرفت تدریجی به فعالیت ها و ورزش ­های عادی و منظم است. درمان جراحی برای افرادی که دارای پار­گی ACL  از نوع درجه 3 یا کامل هستند توصیه می شود. گزینه ­های جراحی ممکن است بر اساس نوع آسیب دیدگیACL، اینکه آیا بیمار دارای صفحات رشد باز یا بسته و نوع آن است، متغییر است.

سه هدف درمانی اصلی وجود دارد:

  • در صورتی که زانو متحرک است آن را ثابت نگه دارید یا حداقل آن را بقدری ثابت کنید که توانایی انجام فعالیت ­های روزمره ­ی خود را داشته باشید.
  • زانوی خود را بقدری تقویت کنید که توانایی انجام تمام فعالیت­ هایی را که قبلا انجام می­ دادید را داشته باشید.
  • احتمال آسیب دیدگی بیشتر در زانو را کاهش دهید.

دکتر یزدانی با کمک جدیدترین روش­ های پزشکی از جمله ارتوکین تراپی قادر به درمان انواع آسیب­ های ورزشی از جمله پار­گی رباط صلیبی هستند. برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نویت می ­توانید با شماره ­های  تماس حاصل فرمایید.

ACL چیست؟


رباط متقاطع قدامي (ACL) ساختار مهمي است که مسئول ثابت نگه داشتن زانو است. این رباط در جلوی زانو بین استخوان ساق پا (تیبیا) و استخوان ران (فمور) قرار دارد. وجود ACL برای انجام هر نوع فعالیت چرخشی، به ویژه ورزش، حیاتی است.

منظور از پارگی ACL چیست؟


پارگی ACL شامل عدم پیوستگی فیبرهای تشکیل دهنده ­ی ACL است. این نوع پارگی یکی از رایج ترین آسیب های زانو به شمار می­ رود.

انواع آسیب دیدگی­ هایACL


آسیب های ACL را بر اساس مقدار آسیب وارد شده به رباط (قطعی نسبی یا کامل) طبقه ­بندی می­کنند. معمولا آسیب وارد شده به ACL قطعی کامل است و آن را بعنوان پار­گی کامل درجه 3 طبقه­ بندی می ­کنند.

  • پیچ خوردگی درجه یک - برخی کشیدگی­ و میکرو پارگی­ های رباطی وجود دارد اما رباط بصورت دست نخورده و مفصل ثابت باقی می­ ماند. این نوع آسیب­ ها به ندرت به جراحی نیاز دارند.
  • پیچ خوردگی درجه دو (قطعی نسبی)- برخی پار­گی و جدا شدگی فیبرهای رباطی وجود دارد و رباط تا حدودی قطع شده است. مفصل نسبتا نامتعادل و ناپایدار است. بر اساس سطح فعالیت بیمار و درجه ناپایداری، این پار­گی­ ها احتمالا به جراحی نیاز داشته باشند و شاید هم نیازی به جراحی نباشد.
  • پیچ­ خوردگی درجه سه (قطعی کامل)- در این نوع پیچ­ خوردگی فیبرهای رباط به طور کامل از هم گسیخته و قطع شده ­اند. رباط به طور کامل قطع شده و مفصل ناپایدار است. معمولا به افراد جوان و ورزشکاری که مشغول به ورزش هایی شامل برش و چرخش هستند توصیه می­ شود که تحت عمل جراحی قرار بگیرند.

علت پاره ­شدن رباط صلیبی در ورزش چیست؟


علت پاره¬شدن رباط صلیبی در ورزش چیست

ممکن است که ACL فرد در صورتی که مفصل زانو وی به سمت عقب خم شود، پیچ بخورد و یا از سمتی به سمت دیگر خم شود، صدمه ببیند. اگر بیش از یکی از حرکات بالا به طور همزمان رخ دهد احتمال آسیب دیدگی فرد بیشتر می­ شود. تماس (ضربه خوردن توسط شخصی یا چیزی)  نیز می­ تواند موجب آسیب دیدگی ACL شود.آسیب دیدگی ACL اغلب در حین ورزش رخ می­ دهد. این آسیب دیدگی می­ تواند زمانی رخ دهد که فرد پای خود را به طور محکم روی زمین قرار دهد و یک نیروی ناگهانی در حالی که پای فرد راست یا کمی خم شده است به زانوی وی وارد شود. این شرایط ممکن است زمانی اتفاق بیافتد که فرد به سرعت تغییر جهت دهد، به موقع دویدن سرعت خود را کم کند و یا از بلندی بپرد. این نوع آسیب دیدگی در فوتبال، اسکی، فوتبال آمریکایی و سایر ورزش­ هایی شایع است که در آنها حرکات توقف و دویدن، پریدن یا حرکات مارپیچی وجود دارد. افتادن از بالای نردبان یا رد کردن یک پله در راه­ پله از جمله دیگر علت­ های احتمالی هستند. مانند هر بخش دیگری از بدن، ACL نیز با افزایش سن ضعیف می­ شود، بنابراین پار­گی در افراد مسن تر از 40 سال راحت­تر رخ می­ دهد.

علائم آسیب دیدگی رباط صلیبی خلفی و قدامی


علائم آسیب دیدگی رباط صلیبی حاد شامل موارد زیر است:

  • احساس یا شنیدن صدای ناگهانی در زانو به هنگام آسیب دیدن.
  • درد در خارج و پشت زانو
  • تورم زانو در عرض چند ساعت اول آسیب دیدگی. این ممکن است نشانه خونریزی داخلی مفصل زانو باشد. تورمی که بصورت ناگهانی رخ می دهد معمولا نشانی از آسیب جدی زانو است.
  • محدود شدن حرکت زانو به دلیل درد یا تورم یا هر دو.
  • احساس ناپایداری، خم شدن و یا بیرون زدن در زانو.

پس از یک آسیب جدی، احتمالا باید از انجام کارهایی که مشغول انجام آنها هستید دست بکشید، اما احتمال اینکه بتوانید راه بروید وجود دارد. علامت اصلی نارسایی مزمن ACL خم شدن و یا در رفتن زانو است که گاهی اوقات با درد و تورم همراه می­ شود. این  شرایط زمانی اتفاق می ­افتد که ACL آسیب دیده درمان نشود.

چگونه می­ توان آسیب دیدگی ACL را تشخیص داد؟


پزشک می­ تواند از طریق پرسیدن سوال هایی راجع به وضعیت سلامت قبلی و بررسی زانوی بگوید که آیا فرد دچار آسیب دیدگی ACL شده است و یا نه. پزشک ممکن است بپرسد: چگونه زانوی خود را زخمی کردید؟ آیا آسیب­ های دیگری در زانو دارید؟ پزشک پایداری، تحرک و حساسیت در زانوی آسیب دیده و سالم را بررسی و معاینه می­ کند.شاید لازم باشد که فرد عکسبرداری کند. عکسبرداری می­ تواند آسیب وارد شده به استخوان­ های زانو را نشان دهد، یا ممکن است به آزمایش های تصویربرداری دیگر مانند MRI نیاز داشته باشید. MRI می­ تواند آسیب وارد شده به رباط­ ها، تاندون­ ها، عضلات و غضروف زانو را نشان دهد. امکان آرتروسکوپی نیز وجود دارد. در طی آرتروسکوپی، پزشک ابزارهای جراحی را از طریق یک یا چند برش کوچک (شکاف) در زانو قرار می­ دهد تا بتواند به داخل زانو نگاه کند.

درمان کشیدگی و پارگی رباط صلیبی


درمان فرد به میزان پار­گی ACL، اینکه آیا سایر قسمت­ های زانو آسیب دیده ­اند یا نه، میزان فعالیت فرد، سن بیمار، سلامت کلی وی و مدت زمان گذشته از آسیب دیدگی وابسته است. گزینه­ های درمانی عبارتند از:

درمان اولیه

درمان اولیه

بلافاصله از جعبه کمک ­های اولیه استفاده کنید. این نکات کمک­ های اولیه تورم و درد را کاهش می ­دهد.

  • زانو را در حالت استراحت قرار دهید. بر روی زانو یخ بگذارید. از یک باند الاستیک (کشی) جهت وارد کردن فشار آرام به زانو استفاده کرده و پای خود را تا سطح قلب خود بالا ببرید. در ابتدا لازم است که پای فرد کمترین تحرک ممکن را داشته باشد.
  • داروهای مسکن بدون نسخه مصرف کنید. در مصرف دارو احتیاط کنید. تمام دستورالعمل­ های روی برچسب را بخوانید و آنها را رعایت کنید.
  • ممکن است لازم باشد با عصا راه بروید و از زانوبند ایمنی استفاده کنید تا زانوی خود را برای چند روز اول بعد از آسیب دیدگی ثابت نگه دارید.
  • زانوی فرد باید توسط پزشک شما معاینه شود. درمان مهم است. در صورت عدم مراجعه به پزشک آسیب می تواند تبدیل به مشکلی طولانی مدت شود.

ارتوکین

ارتوکین

یک روش پزشکی جدید به نام ارتوکین وجود دارد که در آن عوامل ضد التهابی از خون بیمار خارج ، دستکاری شده و سپس به محل­ های دارای درد تزریق می ­ شود. این درمان مناسب افرادی است که می خواهند به سرعت و به شیوه ای حداقل تهاجمی / غیر جراحی درمان شوند.مزایای استفاده از اورتوکین برای درمان پارگی ACL عبارتند از:

  • از ایمنی 100 درصدی برخوردار است چراکه در آن از سلول­ه ای شفابخش طبیعی خود فرد استفاده می­ شود.
  • بدون محدودیت حرکتی یا محدودیت فعالیتی در طول درمان است
  • امن برای استفاده در تمام مفاصل بدن
  • کاهش درد
  • افزایش تحرک پذیری
  • درمان غیر جراحی
  • بازگرداندن عملکرد مفصل سالم
  • محافظت از غضروف سالم

توانبخشی پار­گی رباط صلیبی زانو با فیزیوتراپی


توانبخشی پاره¬گی رباط صلیبی زانو با فیزیوتراپی

در جلسه اول فیزیوتراپی  بعد از آسیب ACL، پزشک تاریخچه کامل آنچه اتفاق افتاده را بررسی کرده و سپس وضعیت زانوی بیمار را ارزیابی می­ کند. غالبا ارزیابی دستی زانو بدلیل تورم زیاد ناشی از آسیب ACL، غیرممکن است. از همین رو، دقیق­ ترین ارزیابی­ ها را بلافاصله بعد از آسیب دیدگی احتمالی ACL (قبل از انباشت تورم) و یا به محض اینکه تورم فرونشست انجام می­ دهند. پزشک بر اساس تاریخچه آسیب و بهترین ارزیابی از ACL و سایر ساختارها قادر به تشخیص نوع آسیب دیدگی خواهد بود.فرد چه تحت جراحی قرار بگیرد و چه عمل نشود، شواهد زیادی نشان می­ دهند که توانبخشی از طریق فیزیوتراپی جهت رسیدن به حداکثر بهبودی کاملا ضروری و حیاتی است. بعد از آنکه در مورد مدیریت بهینه پارگی ACL بحث و گفتگو شد، درباره­ ی رعایت مدیریت جراحی یا غیرجراحی بر اساس یکسری از عوامل تصمیم ­گیری خواهد شد که این عوامل عبارتند از:

  • سن بیمار
  • ناپایداری: در حین استراحت و تحرک
  • پارگی مینیسک همزمان
  • آسیب­ های مرتبط با آن (عمدتا پیچ خوردن رباط صلیبی داخلی)
  • اشتیاق بیمار برای بازگشت به ورزش ­های شامل پرش و چرخش
  • شغل بیمار (برای مثال، آتش نشان، پلیس)
  • رعایت یک برنامه جامع توانبخشی بعد از عمل جراحی. تصمیمی بین پزشک و بیمار گرفته می­شود که منعکس کننده ­ی آنچه بهترین برای رفع نیازهای بیمار خواهد بود.

زمان بازگشت به ورزش و فعالیت ­های روزمره متغییر است. عموما بین 9 ماه تا 12 ماه طول می­ کشد تا فرد توانایی بازگشت به ورزش های شامل تغییر جهت را داشته باشد. در برخی موارد، در خوشبینی کامل، بهبودی بسیار کوتاه­ تر خواهد بود (6 تا 9 ماه). اکثر بیماران پس از 10 تا 14 روز احساس به مراتب بهتری به آنان دست می­ دهد و اغلب اعلام می­ کنند به محض اینکه درد شروع به فروکش کند که روز به روز بهتر و بهتر می­ شوند. با این حال، احساس ناتوانی زانو احتمالا در صورتی ادامه خواهد یافت که توان بخشی محقق نشود.  توانبخشی لازم برای بازگرداندن زانو به عملکرد کامل قبل از جراحی / آسیب­ دیدگی ضروری است. پزشک فرد را در تمام مراحل توانبخشی هدایت خواهد کرد، پیشرفت درمان / ورزش مناسب و درک فرآیند بهبود و گزینه های درمان را هدایت را به فرد اطلاع رسانی می­کند.

شاک ویو تراپی (درمانی) چیست؟


شاک ویو تراپی

شاک ویو تراپی نیز یکی از راه ­هایی است که می­ تواند به کاهش درد ناشی از آسیب رباط صلیبی کمک کند.واحد درمان با استفاده از یک منبع پیزوالکتریک بیرونی (Extracorporeal) امواج صوتی با انرژی بالای تولید می ­کند. این دستگاه ها از طریق پدهای آب به بدن متصل می­ شوند و انرژی اولتراسوند (فراصوتی) را به سمت ناحیه درمانی هدایت می­ کنند. بیمار با احساس پالس ­های کوتاه می­ تواند به پزشک  در متمرکز کردن امواج شوک در منطقه از حداکثر درد کمک کند.این روش درمانی حدودا  15 دقیقه طول می­کشد. در این روش هرچند بیمار ناراحتی ناخوشایندی حس می­کند اما احساس دردی وجود ندارد. فرد بعد از درمان می­ تواند قدم بزند و همانند سابق کار کند. درمان معمولا تا سه بار با فاصله یک تا دو هفته انجام می­ شود.در مقایسه با سایر روش ­های محافظه­ کارانه درمان، شاک ویو تراپی دارای مزایای زیر است:

  • بدون خطر واکنش آلرژیک
  • بدون نیاز به آماده سازی یا نظارت بر بیمار
  • درمان سرپایی
  • درمان سریع و ملایم
  • نیاز تنها به 1 تا 3 مرحله درمان
  • کاهش میزان درد پس از حدود 10 روز

ورزش

رباط متقاطع قدامی آسیب دیده یا ACL یکی از جدی­ ترین آسیب ­های زانو است که فرد می­ تواند از آن رنج ببرد. در صورتی که اخیرا دچار پار­گی ACL شده ­اید ممکن است  مایل به بازگشت به زمین ورزش، تجهیزات ورزشی خود و یا فقط به فعالیت های روزمره خود باشید. ورزش­ های توانبخشی می­ تواند به فرد کمک کند تا محدوده تحرک و قدرت را در زانوی خود بازیابد.

بالا بردن پا در حالت صاف

بالا بردن پای در حالت صاف

هنگامی که اجازه پزشک را برای شروع توانبخشی زانوی خود دریافت کردید، احتمالا شروع توانبخشی را با یک سری از تمرینات از جمله بالا بردن پا در حالت صاف شروع کنید. این تمرین باعث تقویت عضلات پا می­ شود که به کنترل زانو و همچنین بازیابی محدوده حرکتی زانو کمک می­ کند. برای بالا بردن پا در حالت صاف و کشیده، بر روی لبه تخت یا میز نشسته و پای آسیب دیده را از آن آویزان کنید. به آرامی پای خود بلند کنید تا موازی با زمین شود. پای خود را به مدت 5 ثانیه در این حالت نگه دارید، سپس آن را به حالت اول بازگردانید.  این تمرین را 10 تا 15 بار به عنوان بخشی از برنامه توانبخشی خود تکرار کنید. هنگامی­ که برخی از قدرت خود را در زانو خود به دست آوردید می ­توانید به پای خود وزنه ببندید تا عضلات خود را تقویت کنید.

در چمباته ایستادن (سی سی چمباته)

در چمباته ایستادن (سی سی چمباته)

ممکن است با انجام این کار احساس احمقانه ­ای به شما دست دهد، اما این نوع چمباته در بازگشت قدرت و عملکرد زانو و بدون بروز آسیب احتمالی یا آسیب دیدگی بیشتر به فرد کمک می­ کند. دری را باز کرده و روبروی  لبه در بایستید و با هر دو دست دستگیره در را بگیرید. در صورت لزوم دستگیره در را بگیرید تا به شما فشار وارد نشود. به سمت پایین چمباته بزنید تا قسمت بالایی ساق پا  زاویه 90 درجه با کف تشکیل دهد. از عضلات پای خود استفاده کنید تا به آرامی بدن خود را به حالت ایستاده برسانید. اینکار را تا آنجایی که می­توانید تکرار کنید تا تعداد 100 بار در روز برسید.

پله­ های پل­کان

پله¬های پله¬کان

یکی از معضلات مهمی که ناشی از رهایی از آسیب دیدگی زانو است عبارتست از رساندن هر دو پا به شکل و عملکرد مساوی. پا گذاشتن روی پله­ های پلکان به فرد کمک می­­ کند تا پاهای خود را بروی صفحه ­ی یکسانی قرار داده و به طور همزمان زانوی خود را تقویت کنید. برای اینکار می­ توانید از تمرین پله استفاده کنید و یا پله­ های محکمی برای انجام این تمرین پیدا کنید. از پای آسیب دیده ­ی خود شروع کنید و سپس به سراغ پای دیگر بروید. ابتدا پای آسیب دیده را پایین بیارید و سپس اینکار را با پای دیگر انجام دهید. اینکار را بعنوان بخشی از برنامه توانبخشی  تا زمانی ادامه دهید که احساس خستگی یا درد در پای آسیب دیده نداشته باشید.

چگونه می توان از آسیب دیدگی ACL پیشگیری کرد؟   


بهترین راه برای جلوگیری از آسیب ­های ACL کشش و تقویت عضلات پا، به خصوص عضلات جلو و عقب ران (چهارگوشه و همسترینگ) است.موارد دیگری که می­ توانید انجام دهید و به آسیب های ACL کمک کند عبارتست از:

  • از ورزش با کفش های ورزشی میخ ­دار استفاده نکنید.
  • از پوشیدن کفش های پاشنه بلند اجتناب کنید.
  • از ورزش ­هایی که شامل پیچ و تاب و تماس زیاد هستند خودداری نمایید.

سوالات رایج


این بسیار رایج است که سایر قسمت های زانو همزمان با پار­گی ACL  آسیب ببینند. شایع ترین این آسیب ها آسیب به منیسک ،جذب کننده ­ی شوک بین استخوان ساق پا و استخوان ران، است. آسیب به غضروف یا سایر رباط­ های داخل زانو نیز ممکن است رخ دهد.

متاسفانه ACL نمی­ تواند بخودی خود درمان شود. برای درمان پار­گی ACL بایستی از روش های درمانی مناسب استفاده کرد.

هنگامی که یک پار­گی کامل وجود دارد و رباط کار نمی­ کند، بهترین درمان شامل جراحی، از جمله بازسازی یک رباط جدید است. اگر بیمار فقط یک پارگی جزئی داشته باشد و زانو ناپایدار باشد، اغلب درمان فیزیوتراپی و اقدامات غیر عملیاتی می تواند موثر باشد.

در طول بازسازی ACL، جراح از بافت زانوی بیمار یا بافت اهدا کننده ­ی زانو استفاده می­ کند تا جایگزین رباط پاره شود. جراح یک آرتروسکوپ (دوربین) را وارد زانو می­ کند تا امکان مشاهده ­ی  داخل مفصل زانو میسر باشد. سالانه بیش از 100،000 بازسازی ACL در ایالات متحده انجام می­ شود. اگر چه، در گذشته، این جراحی با استفاده از برش های چندگانه انجام می­ شد اما امروزه تکنیک­  های جراحی حداقل تهاجمی جدید، جراح را قادر می­ سازد تا با استفاده از برش ­های بسیار کوچکتر عمل جراحی را انجام دهد.

در گذشته، سن نکته­ ی مهم بود و بیماران مسن اغلب امکان بازسازی ACL را نداشتند. در حال حاضر، با در نظر گرفتن بازسازی ACL، سطح فعالیت بیمار از اهمیت بیشتری برخوردار است. این تغییر برای افراد مسن مبتلا به پارگی ACL  امکان زندگی سبک زندگی فعالانه ­تر بعد از جراحی را به ارمغان آورده است.

عدم بازسازی ACL پیامدهای متعددی به دنبال دارد. برخی از خطرات ناشی از آن شامل درد زانو، زانوی ناپایدار، عدم توانایی در ورزش، و افزایش خطر آرتروز و سایر آسیب های رباطی یا بافتی می ­باشد.

به طور معمول، بیماران قبل از به بازگشت به فعالیت نامحدود تقریبا به شش ماه دوره ­ی بهبودی نیاز دارند. در بعضی موارد، ممکن است یک سال طول بکشد تا زانو بتواند به حالت عادی برگردد.

"کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است."