کشکک زانو (پاتلا) در حالت طبیعی جلوی زانو قرار گرفته و زمانی که فرد پای خود را خم و راست میکند روی شیاری در مفصل زانو میلغزد. زمانی که کشکک زانو دچار دررفتگی میشود از محل خود در این شیار خارج شده و در این حین ممکن است عضلات پشتیبانی کننده از کشکک زانو کشیده یا پاره شوند. کشککها به عنوان مهمترین خط دفاعی هنگام افتادن یا ضربه ناگهانی از وارد آمدن آسیب جدی به پا جلوگیری میکنند. دررفتگی کشکک مانع عملکرد یک استخوان مهم میشود و بسیار مهم است که افراد اطلاعات لازم در این مورد را داشته باشند. تفاوتی ندارد که شما جزء معدود افرادی باشید که که به دررفتگی مکرر زانو دچار هستند یا اینکه اولین بار است که با چنین مشکلی روبرو میشوید باید در اسرع وقت برای درمان و رفع مشکل پیشآمده اقدام کنید.
حتی اگر کشکک زانو به صورت خودبخود به عقب میلغزد برای تسکین علائم دردناک(لینک به مقاله زانو درد) باید درمان صورت بگیرد. برای معاینه کامل و شناسایی هر نوع آسیب به مفصل زانو و بافتهای نرم اطراف به پزشک مراجعه کنید. عمده موارد دررفتگی کشکک زانو با درمانهای غیرجراحی رفع میشوند ولی در معدود موارد شدید نیاز به جراحی هست. در بیشتر موارد پیش از هر نوع عمل جراحی برای جاانداختن کشکک زانو، گزینههای درمانی غیرجراحی مانند استفاده از بریس، فیزیوتراپی (لینک به مقاله فیزیوتراپی) و ورزش مد نظر قرار داده میشوند.
برای جا انداختن دررفتگی کشکک زانو و هماهنگ کردن مجدد وضعیت استخوان ها نسبت به یکدیگر نیازمند یک فرد متخصص در این حوزه می باشد. دکتر یزدانی متخصص طب فیزیکی و توانبخشی، جا انداختن کشکک زانو دررفته و دردهای ناشی از آن را با انواع روش های نوین فیزیوتراپی از جمله ماساژ درمانی درمان می نماید. برای مشاوره و دریافت اطلاعات بیشتر با شماره های ………… تماس حاصل بگیرید.
انواع دررفتگی کشکک زانو
چندین نوع دررفتگی کشکک زانو وجود دارد که بر اساس جهت دررفتگی و تعدد دررفتگیهایی که فرد تجربه میکند طبقهبندی میشوند.
جابهجایی به سمت بیرونی یا جانبی زانو دررفتگی جانبی کشکک نامیده میشود. این وضعیت رایجترین فرم دررفتگی کشکک زانو است.
تصویر آیینهای دررفتگی جانبی دررفتگی مدیال نامیده میشود. در این فرم دررفتگی، کشکک زانو به سمت بخش داخلی میلغزد.
در حالیکه بیشتر موارد دررفتگی کشکک زانو به دلیل افتادن یا سایر تصادفات اتفاق میافتند برخی افراد در طول زندگیشان دررفتگیهای مکرری را تجربه میکنند. خوشبختانه، کسانی که این وضعیت را تجربه میکنند اغلب در مواقع لزوم برای مدیریت موقعیت آماده و مجهز هستند.
دررفتگی گذرای جانبی کشکک زانو یک آسیب کوتاهمدت است که گاهی اوقات بیمار متوجه آن نمیشود. مشابه دررفتگی مکرر کشکک زانو، کشکک میتواند در طول روز به سمت داخل و بیرون بلغزد. این وضعیت بدون درد است ولی میتواند مفصل را در معرض آسیب جدی قرار دهد.
علت دررفتگی و جابجایی کشکک زانو
سقوط و سایر انواع تصادفات که زانو را مستقیما تحت تاثیر قرار میدهند علت اصلی دررفتگی کشکک زانو هستند. اگرچه، برخی عوامل خطر دررفتگی را افزایش میدهند.
- قد بلند و افزایش وزن فشار بیشتری روی مفصل وارد میکند.
- کشکک زانوی بدتراز شده پایداری کمتری دارد و میتواند منجر به بروز آسیب شود.
- زمانی که عضلات زانو ضعیف باشند نگهداشتن استخوان در محل برای این عضلات دشوارتر است.
- سابقه فامیلی دررفتگی کشکک زانو خطر فردی را افزایش میدهد.
علایم در رفتگی کشکک
زمانی که کشکک از محل خود خارج میشود معمولا این وضعیت از بیرون با چشم غیرمسلح به صورت از جادررفتگی مشاهده میشود. اما در موارد بسیاری به سرعت به سر جای خود برمیگردد. سایر علائم شامل موارد زیر هستند:
- احساس تقتق”(لینک به مقاله تق تق مفصل زانو) در مفصل زانو
- درد شدید زانو (لینک به مقاله زانو درد)
- فرد قادر به صاف کردن زانوی خود نیست
- ورم (لینک به مقاله ورم زانو ) ناگهانی زانو
- عدم توانایی راهرفتن
راههای تشخیص کشکک زانو در رفته
پزشک دررفتگی را با خم کردن زانو در زوایای مختلف و حس کردن محل استخوان زیر دست تشخیص میدهد. از رادیولوژی به منظور دررفتگی کشکک زانو برای ارائه یک تصویر واضحتر از آسیب مورد استفاده قرار میگیرد بنابراین پزشک میتواند موثرترین درمانهای ممکن را تجویز کند.
- MRI از دررفتگی کشکک زانو یک ابزار موثر برای ارزیابی عوامل خطر مرتبط با دررفتگی مکرر است. با مشاهده دقیق رباطهای اطراف استخوان، پزشکان میتوانند ببینند چقدر احتمال دارد که یک آسیب در آینده اتفاق بیافتد.
تصویربرداری با استفاده از اشعه ایکس از کشکک زانو برای شناسایی شکستگیهای استخوانی ناشی از دررفتگی مورد استفاده قرار میگیرند.
بهترین روشهای جا انداختن و درمان دررفتگی کشکک زانو در ورزشکاران و بزرگسالان
اگر سوالی در مورد هریک از روشهای درمان جابجایی کشکک زانو دارید در این قسمت کلیک کنید.
برای تصحیح دررفتگی کشکک زانو ابتدا باید تا حد امکان راجع به آسیب اولیه اطلاعات کافی را داشته باشید. این دانش برای شما بیشترین شانس ریکاوری سریع و درمان در طولانیمدت را فراهم میکند. در موارد بسیاری، کشکک زانو خودبخود به سرجای خود برمیگردد. اما برای کنترل درد یا تسریع دوره ریکاوری روشهای دیگری نیز وجود دارد.
بالا نگه داشتن
برای کاهش ورم پا را تا حد امکان در چند روز ابتدایی بالا نگه دارید. پا بهتر است بالاتر از سطح قلب نگه داشته شود و برای این کار فرد باید دراز کشیده زانوی خود را کاملا صاف کند و زیر زانوی (لینک به مقاله ورم پشت زانو) خود چیزی بگذارد در غیر این صورت ممکن است زانو سفت و دردناک شود.
دارو
مصرف مداوم داروهای مسکن و ضدالتهابی به کنترل درد و ورم کمک میکند. حساسیتها، موارد منع مصرف و اثرات جانبی داروها باید قبل از تجویز چنین داروهایی مد نظر قرار داده شوند.
کیسه یخ
درد زانو (لینک به مقاله زانو درد) پس از دررفتگی کشکک زانو میتواند فرد را زمینگیر کند. تفاوتی ندارد که شما در دوره ریکاوری از جراحی باشید، با یک آسیب دست و پنجه نرم میکنید یا به دلیل استفاده مکرر و روزانه از ساییدگی یا پارهشدن مفصل رنج میبرید استفاده از کیسه یخ یک انتخاب هوشمندانه است. استفاده از یخ به کاهش ورم و درد کمک میکند.
استفاده از بریسها
استفاده از بریس برای کشکک زانو یک موضوع بحثبرانگیز در توانبخشی مشکلات کشکک زانو است. استفاده از بریس اگرچه باعث تسکین درد زانو میشود اما قطعا نمیتوان روی آن به عنوان یک راهحل بلندمدت حساب کرد. اگرچه اگر با استفاده از بریس علائم کاهش مییابد بهتر است استفاده از آن را ادامه پیدا کند.
فیزیوتراپی
بیشتر افراد دچار دررفتگی کشکک زانو در تنها چند ساعت پس از جاانداختن آن احساس بهتری دارند. دوره توانبخشی حداقل 12-8 هفته طول میکشد و به این ترتیب احتمال بروز دررفتگی مکرر در آینده کاهش مییابد. اهداف فیزیوتراپی(لینک به مقاله فیزیوتراپی) به شرح زیرند:
- کاهش درد و التهاب
- محافظت از کشکک با بستن نوار یا باند
- برقراری دامنه طبیعی حرکت مفصل
- تقویت زانو
- تقویت اندامهای حرکتی تحتانی: عضلات لگن، ران و ساق پا
- بهبود ترازبندی کشکک زانو
- بهبود حس عمقی، چالاکی و تعادل
- بهبود عملکرد و تکنیک حرکتی زانو برای مثال راهرفتن، دویدن، چمباتمه زدن، رقصیدن و فرود آمدن
- به حداقل رساندن احتمال از جادررفتگی مجدد
درمان دستی
متخصص درمان دستی (لینک به مقاله درمان دستی) برای تسکین درد و کاهش خشکی و همچنین برای کمک به حرکت بهتر زانو پس از دررفتگی کشکک از دستان خود استفاده میکند. به علاوه این کار خطر بروز آسیب در آینده را کاهش میدهد.
ماساژدرمانی
پزشک متخصص در ماساژدرمانی (لینک به مقاله ماساژ درمانی) تلاش میکند تا ساختارهای اطراف زانو را که احتمال دارد باعث تشدید درد پس از دررفتگی شوند آزاد کند. تکنیکهایی مانند ماساژ افلوراژ (ماساژ کف دستی)، پتریساژ، وزنه زدن، درمان نقاط ماشهای، آزادسازی میوفاشیال، ماساژ فیبرهای متقاطع و فشردهسازی ایسکمیک برای بازگردانی یکپارچگی و تعادل به مفصل زانو مورد استفاده قرار میگیرند. عوامل مداخلهکننده بسیاری وجود دارند که باعث میشوند هر مورد دررفتگی کشکک زانو منحصربفرد باشد. فرد متخصص در ماساژدرمانی ابتدا باید یک ارزیابی ساده انجام داده و یک برنامه برای کار خود داشته باشد.
شاکویو تراپی
شاک ویو تراپی (لینک به مقاله شاک ویو تراپی) فرم جدیدتری از درمان غیرجراحی است . این روش یک روش غیرتهاجمی برای شروع مجدد روند ترمیم است که این امکان را برای بدن فراهم میکند تا خود را ترمیم کند. در این روش با استفاده ار یک دستگاه در ناحیه مورد نظر پالسهای شاکویو تولید میشود. بیماران معمولا هفتهای یک بار و به مدت سه هفته تحت درمان با این روش قرار میگیرند. در بیشتر موارد شاکویو تراپی درد را کاهش داده و همچنین عملکرد مفاصل کشکک زانو را پس از دررفتگی بهبود میبخشد.
تحریک الکتریکی(الکترودرمانی)
پزشک ممکن است برای بهبود ترمیم کلاژن از الکترودرمانی (لینک به مقاله الکترو درمانی ) استفاده کند. جلسات درمان ممکن است شامل یونتوفورز نیز بشوند. در یونتوفورز از یک جریان الکتریکی خفیف برای رساندن داروی ضدالتهاب به موضع درد استفاده میشود. این نوع درمان به ویژه برای بیمارانی که نمیتوانند برای دررفتگی کشکک زانو تزریق را تحمل کنند مورد استفاده قرار میگیرد.
پلاسمای غنی از پلاکت (PRP)
پلاکتها قطعاتی از سلولهای موجود در خون هستند و بیشتر به دلیل تواناییشان در لخته کردن خون شناخته میشوند. به علاوه پلاکتها حاوی انواع مختلفی از پروتئینها به نام فاکتورهای رشد هستند. استفاده از پلاسمای غنی از پلاکت )لینک به مقاله پی آر پی( برای درمان منشا در این ایده و فکر دارد که این فاکتورهای رشد میتوانند روند ترمیم را نیز پشتیبانی کنند. در این فرآیند که در آن از خون خود شخص استفاده میشود سلولهای خونی از پلاسما یا همان بخش مایع خون جدا میشود. جداسازی باعث افزایش تعداد پلاکتها میشود. پلاکتها سپس مجددا به پلاسما برگردانده میشوند. این پلاسما حالا حاوی غلظت بسیار بالاتری از پلاکتها است و میتواند به داخل ناحیهای که به علت بیماری یا صدمه آسیب دیده تزریق شود. تحقیقات نشان دادهاند که که پلاسمای غنی از پلاکت میتواند تسکین درد ناشی از دررفتگی کشکک زانو کمک کند و این روش به ویژه برای کسانی که استفاده از سایر روشها برای آنها موفقیتآمیز نبوده بسیار مفید است.
جراحی
جراحی تنها در صورتی انجام میشود که آسیب قابل ملاحظهای مانند پارگی رباط یا شکستگی استخوان در محل کشکک زانو اتفاق افتاده باشد. در بیشتر موارد توصیه میشود فرد به جای جراحی برنامههای توانبخشی را دنبال کند و اگر عدم پایداری و یا دررفتگیهای مکرر کشکک زانو ادامه داشت توصیه به انجام جراحی میشود. جراحی تثبیت کشکک زانو در موارد دررفتگی مکرر کشکک ممکن است یک یا ترکیبی از موارد زیر انجام شود:
- آزادسازی جانبی: سفتی در رتیناکولوم جانبی کشکک زانو را به بیرون از موقعیت طبیعی خود میکشد و میتواند باعث زانودرد(لینک به مقاله زانو درد) در قسمت قدامی زانو و افزایش خطر دررفتگی مکرر کشکک شود.
- ایمبریکشن/ریفینگ مدیال: بخشی از دررفتگیهای مکرر کشکک زانو به دلیل سستی و ضعف رتیناکولوم اتفاق میافتد.
- بازسازی /ترمیم مجدد رباط ران- کشکک مدیال ((MPFL: رباط ران-کشکک مدیال (MPFL) مانند یک افسار یا کمند بین ران و کشکک زانو عمل میکند و 60 درصد مقاومت نسبت در رفتگی جانبی از جانب این رباط تامین میشود.
- انتقال توبرکل تیبیال: چنانچه یک ترازبندی استخوانی غیرطبیعی در محل وجود داشته باشد ممکن است نیاز به جراحی برای ترازبندی مجدد باشد.
ورزش ها و حرکات اصلاحی
ورزش دادن منظم زانو بهترین راه برای حمایت از هر نوع فرآیند ریکاوری و همچنین محافظت از خطر بروز آسیب در آینده است. انجام ورزشهایی که در زیر به آنها اشاره میشود چه به تنهایی و چه به عنوان بخشی از برنامه ورزشی توانبخشی دررفتگی کشکک زانو برای شروع بسیار عالی هستند. پیش از آغاز هر برنامه ورزشی جدید با پزشک مشورت کنید.
کشش همسترینگ در وضعیت ایستاده
یکی از موثرترین ورزشها برای دررفتگی کشکک زانو است که در حالت ایستاده انجام میشود:
- پای مصدوم خود را به سمت جلو برده و صاف کنید به طوریکه پاشنه پا به صورت محکم روی زمین قرار بگیرد.
- پای عقبی را به آرامی خم کنید.
- دو دست خود را روی زانوی خمیده قرار دهید و فشار دهید.
ورزشهایی برای تقویت عضلات چهارسری
در تعداد زیادی از دورههای فیزیوتراپی برای دررفتگی کشکک زانو ستهای کواد گنجانده شده چرا که انجام آنها حتی برای کسانی که مشکلات حرکتی دارند ساده است.
- روی کف زمین نشسته و پاهای خود را دراز کنید.
- پای سالم خود را مطابق تصویر جمع کرده و پای مصدوم را به سمت کف زمین فشار دهید
بالا بردن پای صاف
برای انجام این ورزش:
- به پشت دراز بکشید
- پای مصدوم خود را صاف کنید و پای دیگر خود را در موقعیت طبیعی خود خم کنید
- پنجههای پای خود را به سمت بالا قرار داده و پای خود را سفت کنید
- به آرامی پای مصدوم خود را بالا ببرید.
سوالات متداول
این مسئله اغلب به این دلیل رخ میدهد که بافتهای پشتیبان کشکک زانو ضعیف یا سست هستند. ضعیفی بافتهای پشتیبان کشکک زانو اغلب در افرادی که تحرک زیادی دارند یا به این دلیل که شیار استخوان در زیر کشکک خیلی سطحی یا غیر یکنواخت است اتفاق میافتد.
نکات زیر برای پیشگیری از دررفتگی کشکک زانو مفید هستند:
- علیالخصوص در زمان ورزش کردن از تجهیزات مناسب و ایمن استفاده کنید. همچنین تکنیکهای ورزشی خود را به شیوه صحیح انجام دهید.
- موقع رانندگی کمربند ایمنی ببندید.
- در منزل فضاهای مسطح لیزی را که احتمال افتادن در آن محلها وجود دارد را با چیزی بپوشانید یا در محل نرده قرار دهید.
- موقعی که کودکان در بیرون منزل مشغول بازی هستند از نزدیک مراقب آنها باشید.
این نوع آسیب نباید در منزل تحت درمان قرار گیرد. در اسرع وقت به دنبال کمک پزشکی باشید.
طول دوره ریکاوری به این موضوع بستگی دارد که آیا اولین بار است که کشکک زانو دچار دررفتگی شده یا دومین و سومین بار. برای به حداقل رساندن دوره ریکاوری ابتدا باید به دنبال درمان درست و مراجعه به فیزیوتراپیست(لینک به مقاله فیزیوتراپی) باشید. دررفتگیهای حاد با یک جاانداختن سریع درست میشوند و نیاز به به دوره ریکاوری ندارند در حالیکه دررفتگیهای جدیتر به سه هفته دوره ریکاوری نیاز دارند.
